Het
menselijk brein is net een wegenkaart. Ons gedrag is in wezen niets
anders dan het heen en weer vuren van neuronen langs een enorme
hoeveelheid paden. Sommige daarvan zijn smalle landweggetjes met
overal zijpaadjes die overal en nergens naartoe gaan, dat zijn die
paadjes die we niet zo vaak gebruiken. Andere zijn bezaaid met
wegversperringen en gaten, waardoor ze lastig begaanbaar zijn en je
amper van A naar B komt in je brein. Weer anderen zijn zesbaans
snelwegen, platgetreden paden en breed, helder in doel en ontwerp.
Dat zijn de wegen die we het vaakst gebruiken. Sommige van die
snelwegen zijn goed, omdat we ze dagelijks onderhouden door de dingen
die we denken en doen, of dat nu tandenpoetsen is, fietsen of
bezigheden voor ons werk. Sommigen zijn echter ook goed geplaveid en
onderhouden maar we hoeven eigenlijk helemaal niet meer die kant op.
Ze zijn dysfunctioneel, ze brengen ons ergens waar we niet willen
zijn, een plek waar we ons slecht voelen. Toch lijkt het alsof we er
niet meer vanaf kunnen als we er eenmaal op zijn, er zijn geen
afritten, geen omleidingen mogelijk, we vliegen er volle gas over
heen terwijl we ergens in ons achterhoofd (op een ander, kleiner
weggetje waar we simultaan overheen gaan) dat we deze weg echt niet
hadden moeten nemen. Het is het soort gedrag of denken dat ons niet
helpt, het maakt ons niet gelukkig, in principe brengt het ons
helemaal nergens. Omdat we, als we even gas terugnemen, beseffen dat
we weer op een bekende doodlopende weg zitten. Eindigend op een
stenen muur. Hoe dan ook is het resultaat dat we ons heel erg slecht
voelen over onszelf zodra we bij de eindbestemming zijn aangekomen.
Maar
wat doe je eraan? Het mooie is dat we permanent wegwerkzaamheden
hebben in dat fantastische brein van ons. Er worden voortdurend
nieuwe paden geplaveid, nieuwe afritten aangelegd, nieuwe
bestemmingen toegevoegd. Maar hoe voorkomen we dan dat we telkens
weer over onze eigenste snelweg naar de hel zoeven? Eigenlijk is de
realisatie dát we op de verkeerde snelweg zijn beland al de eerste
stap voor het beginnen van nieuwe wegwerkzaamheden. Recentelijk, na
een goede sessie met mijn therapeute, realiseerde ik mij dat een van
mijn eigen snelwegen een 8-baans exemplaar was dat steevast ertoe
leidde dat ik me keislecht voelde over mezelf en mijn capaciteiten.
Niemand had geboden op de schilderijtjes die ik voor een veiling had
aangeboden? ZOEF! "Ze vinden mijn werk lelijk. Zie je wel, ik
ben een waardeloze kunstenaar. Ik stel niets voor. Ik ben niets
waard." Maar zijn deze gedachten waar? En zijn ze nuttig?
Nou
wat het eerste deel betreft, ik weet wel dat ik geen Michelangelo
ben. Maar 't is ook crisis. Dus wel mogelijk dat veel mensen minder
uitgeven op een veiling. Of misschien was er toevallig geen deelnemer
bij die mijn stijl van schilderen leuk vond. Dat wil nog niet zeggen
dat ik een slechte schilder ben, alleen dat niet iedereen ervan
houdt. Dus zijn die gedachten nuttig? Nah. Ik voel me alleen slecht
erdoor en vergeet dat ik er juist ook een boel wél heb kunnen veilen
en verkopen. Dus in plaats van die 8-baans weg op te zoeven en te
denken 'zie je wel, ik ben waardeloos', kan ik beter op zoek gaan
naar alternatieve routes. Zoals de 'je kan niet altijd mazzel hebben'
weg. Of de 'ach ja het is crisis, kan iedereen overkomen' steeg. Let
wel, ik ga dus niet de 'ja moar ik ben geniaal de rest ziet dat
alleen nog niet' weg want ik weet 200% zeker dat die eindigt in een
grote windbuil, en daar wil ik niet in terecht komen!
Terugkijkend
heeft het allemaal te maken met mijn verleden, gepest worden als kind
en een moeder hebben die het verlies van haar eerste kind nooit goed
heeft kunnen verwerken. Ik dácht dat ik na een paar goede gesprekken
met mijn oude plaaggeesten en een EMDR sessie met mijn moeder zaliger
die ellende wel op de plank waar ze thuishoorde had gezet, maar
blijkbaar werkt de infrastructuur van het menselijk brein zo niet. Ik
ben dan weliswaar niet meer boos op degenen die me vroeger gepest
hebben en ik heb het mijn moeder allemaal al lang vergeven, maar de
dingen die zijn gezegd blijven nagalmen in mijn hoofd. "Jij
hoort niet bij ons". "We willen jou niet in ons team".
"Ons oudste zou me niet zo hebben teleurgesteld". "Je
bent een teleurstelling". "Alle moeite jou op te voeden is
vergeefs geweest".
Op
de een of andere manier klinken in specifieke situaties, en met name
als ik toch al een slechte dag heb, deze echo's nog wat harder en
komen ze op de voorgrond, en op sommige dagen tetteren ze zelfs over
alle positieve gedachten heen. Die dagen zuigen in het kwadraat. Op
zulke dagen voel ik me echt totaal nutteloos, incapabel, een grote
nul, en nergens bijhorend. Rechtstreeks afstevenend op die bakstenen
muur (waarvan ik doorgaans ook al weet dat ie een knallende hoofdpijn
gaat opleveren en mijn darmen helemaal in de knoop gaat leggen).
Het
is vooral op dat soort dagen dat ik nodig een kruiwagen en een
machete erbij moet nemen en me een weg moet hakken door al die
negativiteit, al die shit in de goot moet scheppen waar ie hoort en
mijn recht terug moet eisen om er te mogen zijn, mijn recht om te
mogen falen zonder dat ik daarom een totale loser ben, mijn recht om
te genieten, mijn recht om van mezelf te houden en me geliefd te
voelen. En ook op andere dagen is er werk aan de winkel. Een
complimentje krijgen of zelfs mezelf eens een schouderklopje geven
kost nog steeds wat moeite en voelt wat raar, maar er wordt aan
gewerkt. Dat 8-baans monster heeft nu al een paar stroken die voor
verkeer zijn afgesloten, en er wordt druk aan afritten gewerkt.
Sommige van die afritten zijn nog zandpaadjes, anderen zijn al met
een eerste laag kiezel geplaveid, en ik ben er druk mee bezig ze
allemaal te plaveien, ze met elkaar te verbinden en nog een paar
wegversperringen op te werpen hier en daar zodat ik in de nabije
toekomst niet meer zomaar volgas en zonder stoppen mijn hoogst eigen
highway to hell kan afzoeven. En áls ik er al een deel opga, zullen
er een aantal omleidingen beschikbaar zijn die me duidelijk laten
zien dat er nog andere routes beschikbaar zijn.
Jep.
Ik heb wegwerkzaamheden gepland staan. Het zal wel een zooitje
worden, en er zullen ongetwijfeld wel de nodige foutieve berekeningen
en constructiefoutjes komen, maar dat geeft niet, ik kom er wel. En
als niets meer helpt, ga ik mijn hondjes knuffelen <3
